Pilotem być: odc. 1, torba pilota

Prawy fotel w każdej rajdówce zajmuje pilot, zwany też umysłowym (nie mylić z psychicznym). Złośliwi twierdzą, że trzeba mieć coś nie tak w głowie żeby siedzieć w rozpędzonym do granic możliwości „pudełku” i nie mieć na nic wpływu. Czy aby na pewno pilot nie ma na nic wpływu? Czy zadanie pilota to tylko czytanie słów zapisanych na kartkach papieru?
Chcemy zachęcić wszystkich do spojrzenia na pracę pilota od „wewnątrz”, może troszkę od kuchni, czasem z przymrużeniem oka. Stąd też cykl artykułów „Pilotem być…”.

Odcinek 1 – ołówek i śrubokręt czyli zawartość torby pilota.

Kiedy by nie spojrzeć, pilot zawsze taszczy ze sobą torbę. Kierowca zawsze ma luz, bo to on jest reprezentacyjną częścią załogi. To zazwyczaj z nim przeprowadzane są wywiady, on zbiera największe laury za zwycięstwo. Popatrzcie czasem na pilota kiedy wychodzi z parc ferme, kiedy wchodzi do biura rajdu, kiedy wsiada do rajdówki na początku dnia. Zawsze niesie torbę. Zastanawialiście się co on tam niesie? Zajrzyjmy więc do torby pilota…

Zeszyt – najważniejszym elementem pracy pilota jest zeszyt z notatkami (opisem odcinków specjalnych). Każdy z pilotów trzyma swoje zeszyty w domu, ze wszystkich rajdów, trzymane jak relikwie. Kiedy rajd odbywa się po tych samych trasach, a pilot jedzie z tym samym kierowcą, zeszyt z poprzedniego startu stanowi bazę do bieżącego opisu. Podczas rajdu zeszyt jest w torbie lub widocznym miejscu w samochodzie – pilot się z nim nie rozstaje – to jego narzędzie pracy.

Karta drogowa – rzecz po zgubieniu, której załoga jest dyskwalifikowana (czyli rzecz święta). Jest to karta wpisów z punktów kontroli czasu zwanych potocznie PeKaCami. Kartę drogową pilot ma zawsze przy sobie i nigdy się z nią nie rozstaje przez cały rajd (chyba, że podaje ją komisarzowi w celu dokonania wpisu). Gdzie w takim razie ją trzymać żeby była bezpieczna, żeby jej nie zgubić… Myślę że o tym już w kolejnym odcinku w którym opowiemy jak „przygotować” sobie miejsce pracy.

Książka drogowa – to dostarczone przez organizatorów materiały z rozpisaną trasą rajdu (zazwyczaj jedna książka obejmuje jeden dzień zmagań). Jest to opis trasy pomiędzy odcinkami specjalnymi wraz z odległościami i czasami dojazdów.

Karta wykroczeń oraz karta zapoznania z trasą – używane podczas zapoznania z trasą i samego rajdu, na której są odnotowywane kolejne wjazdy w strefę odcinka specjalnego oraz przekroczenia regulaminowe. Najczęściej są to przekroczenia dotyczące prędkości podczas zapoznania z trasą lub na „dojazdówkach” pomiędzy odcinkami podczas trwania rajdu. Są to przekroczenia bardzo nielubiane przez kierowców, bo oprócz mandatu nałożonego przez stróżów prawa, nakładana jest przez organizatora kara przewidziana w regulaminie rajdu (zazwyczaj bardzo dotkliwa i wysoka).

Dokumenty – dowód rejestracyjny, ubezpieczenie OC, prawa jazdy kierowcy i pilota, książeczki zdrowia sportowca, licencje rajdowe. Często wożona jest też homologacja samochodu.

Gotówka na nagłe potrzeby – to nie wymaga komentarza – pieniądze zawsze mieć trzeba.

Przybory do pisania – tutaj zaczyna się już pełna gama różnych przyzwyczajeń. To co można znaleźć u każdego z pilotów to dwa lub trzy ołówki, gumka i temperówka (no chyba, że są to ołówki automatyczne). Poza ołówkami jest masa innych przyborów to pisania, a ich ilość i różnorodność jest prawie tak duża jak ilość pilotów. Stanowią je: niezmywalne pisaki (permanentne), kolorowe zakreślacze, flamastry i długopisy w różnych kolorach tuszu i cała gama innych wymyślnych „patentów”.

Stoper i zegarek – oczywiście najpopularniejszym zegarkiem jest Copilote Rallywatch widoczny na nadgarstkach prawie wszystkich pilotów WRC i dużej części pilotów w Polsce. Pilot nigdy nie wierzy w jeden zegarek, dlatego zawsze nosi ze sobą dwa – po jednym na każdym z nadgarstków (zawsze któryś może się zepsuć lub uszkodzić), dodatkowo w aucie jest trzeci przymocowany często do deski rozdzielczej (lub w haldzie), a przezorni do torby wrzucają jeszcze jeden „tak na wszelki wypadek”. Zegarek powinien być cyfrowy co umożliwia szybką i precyzyjną kontrolę czasu, chociaż znam pilotów, którzy są przyzwyczajeni do zegarków o analogowych wskazówkach.

Regulamin – każdy szanujący się pilot nosi ze sobą regulamin rajdu, mistrzostw, w których startuje, przepisy ogólne, Międzynarodowy Kodeks Sportowy FIA oraz oczywiście Załącznik J – nigdy nie wiadomo kiedy będzie potrzeba powołania się na konkretny artykuł z przepisów.

Komunikaty organizatora – na każdym rajdzie organizator wydaje numerowane komunikaty, które pilot zazwyczaj ma w swojej przepastnej torbie.

Wyposażenie pilota w Rajdzie RAC 1972 rok (Nie licząc puzzli w tle)

Baterie do interkomu – jako że interkom jest zasilany z własnego źródła (najczęściej jest to bateria 9V) to zgodnie z prawem Murphego bateria „padnie” w najmniej oczekiwanym momencie pomimo założenia nowej przed rajdem. W wielu samochodach rajdowych montowane są dwa systemy interkomu w celu uniknięcia takich sytuacji (niemniej jednak baterie zawsze warto mieć ze sobą).

Zestaw naprawczy – po własnych doświadczeniach i doświadczeniach kolegów wiem że w torbie zajmuje on znaczące miejsce. Obowiązkowym elementem jest tzw. taśma McGyvera czyli wzmacniana taśma klejąca, używana do wszystkiego co odpadło, złamało się albo urwało. Kolejny element z cyklu „niezbędnych” to tzw. trututki, czyli opaski zaciskowe, wydające charakterystyczne „trrrrrrrr” przy ich zaciskaniu. Można nimi spinać absolutnie wszystko – od uszkodzonego zderzaka czy nadkola po maskotkę mocowaną do klatki. Nie da się ich niestety zdejmować ani rozpinać, więc trzeba mieć w torbie obcążki do ich cięcia. Warto też mieć rękawiczki robocze, które posłużą nam przy zmianie koła. W „zestawie naprawczym” każdy pilot wozi też własne narzędzia (przez siebie wybrane – klucz, śrubokręt, kombinerki) – słynny już on-board Pettera Solberga kiedy Phil Mills przerywa dyktowanie i dokręca podczas jazdy kierownicę Subaru Imprezy WRC.

Napój izotoniczny – chociaż można go zawsze schować gdzieś w samochodzie, niemniej jednak bardzo często mała butelka wody mineralnej (ta szczególnie pomocna jak mamy auto wyposażone w intercooler) albo napoju znajduje się w torbie. W zależności od gustów pilota często też znajdzie się tam baton lub tabliczka czekolady. Ileż to razy po zakończeniu odcinka pilot słyszy w interkomie: „Schowaj mój kask”, „Daj mi wody”, „Masz jakiegoś batona?” i trzeba pomóc „fizycznemu” który spocony właśnie dowiózł nas szczęśliwie do kolejnej mety odcinka. Stąd też warto takie rzeczy mieć pod ręką.

Czy to już wszystko co kryje torba pilota?

Oczywiście, że nie! Każdy z pilotów dołożyłby do niej to co zawsze nosi: a to maskotka na szczęście, a to ulubiony brelok czy też inne rzeczy. Każda torba jest inna, ale wszystkie mają jeden cel – pomieścić wszystko co na rajdzie może się przydać i zapewnić komfort pracy pilotowi w jego „przenośnym” biurze. Wiele elementów przybywa do torby dopiero po fakcie, kiedy były potrzebne a nie było ich pod ręką: „następnym razem zabiorę” lub też przez podglądanie starszych, doświadczonych kolegów.

Oczywiście istnieją sytuacje kiedy torbę pilota należy „odchudzić” do minimum kiedy na ostatniej pętli rajdu toczy się walka o sekundy – wtedy wszystkie „mało potrzebne rzeczy” opuszczają torbę (podobnie jak zabiera się jedynie jedno koło zapasowe) a w aucie pozostaje tylko niezbędne minimum (ale to już zupełnie inna historia i na inny odcinek).

Po co to wszystko? Jak z tego korzystać? W kolejnych odcinkach przyjrzymy się poszczególnym elementom wyposażenia pilota oraz sposobów ich używania. Spróbujemy pokazać różne aspekty pracy pilota oraz sposoby radzenia sobie w tym trudnym (ale bardzo przyjemnym zajęciu).

Gdzie zawartość torby schować w rajdówce? Jak ułożyć rzeczy żeby były pod ręką i nie przeszkadzały? Gdzie trzymać kartę drogową i ołówek? To trafne pytania i myślę, że właśnie o tym będzie kolejny odcinek.